MİMAR SİNAN KİMDİR? | Mimar Sinan 1489 yılında doğdu ve çocukluğu Kayseri’de geçti. Daha sonra yeniçeri ocağına verildi. Mimar Sinan, 1512 ile 1521 yılları arasında yeniçeri ocağında kaldı. Sinan, 1521 yılında yeniçeri olarak Sultan I. Selim’in Bağdat Seferine katıldı. Mimar Sinan Bağdat Seferi’nden sonra sırasıyla Rodos (1522), Mohaç (1526), Viyana (1529), Irakeyn (1534), Korfu ve Pulya (1537) ve Boğdan (1538) seferlerine katıldı. Sinan’ın katıldığı askerî seferler hem onun yeniçeri ocağında ilerlemesini hem de çağının önemli şehirlerini ve binalarını görmesini sağladı. Sinan, yeniçeri ocağında dülgerlik sanatını öğrendi. Katıldığı seferlerde köprü ve kalelerin yapımında ve alınan şehirlerdeki önemli anıtların onarımında çalıştı. Mimar Sinan, sefer yolları üzerindeki mimari anıtları incelemiş ve gördüklerini ileride yararlanmak amacıyla değerlendirmiştir. Mimar Sinan, 1533 yılında Kanuni Sultan Süleyman’ın Irakeyn Seferi sırasında, Van Gölü’nde, karşı sahile gitmek için iki haftada üç gemi yaptı ve çok başarılı oldu. Sinan, askerlik kariyerinin son döneminde baş mimarlığa atandı ve baş mimarlık görevini I. Süleyman, II. Selim ve III. Murat dönemlerinde sürdürdü. Mimar Sinan’ın İstanbul’daki ilk eserlerinden birisi Haseki Külliyesi’dir. O, baş mimar olduktan sonra da çok kıymetli eserler verdi. Özellikle şu üç eseri çok önemlidir: İstanbul’da Şehzade Mehmet Camisi ve Külliyesi, Süleymaniye Camisi ve Külliyesi, Edirne’de Selimiye Camisi ve Külliyesi. Selimiye Camisi ve Külliyesi Mimar Sinan’ın en büyük eseri olarak bilinir. Mimar Sinan, Selimiye Camisini 1575 yılında yapmış ve bu esere “ustalık eserim” demiştir. Mimar Sinan Bosna’dan Erzurum’a, Kırım’dan Hicaz’a, Mısır’dan Boğdan’a kadar türlü şehirlerde yüzlerce eser yapmış ve pek çok esede yapımını yönetmiştir. Özellikle de Prut Seferi’nde yaptığı Drina Köprüsü çok meşhurdur. Mimar Sinan, Kanuni Türbesi ve Rüstem Paşa Hanı gibi çeşitli yapıları da başarıyla inşa etmiştir. Mimar Sinan 1588’de İstanbul’da ölmüştür.
MİMAR SİNAN’IN KALEMİNDEN | KENDİ HAYATI : Ben Sinan. Yaşlı usta Abdülmennan’ın oğluyum. Çocukluğum Kayseri’de bir köyde geçti. Köyüm çok güzeldi. Toprakları çok bereketliydi. Köyümüz, geniş bahçeler ve lezzetli meyvelerle doluydu. Köyümde çok mutluydum. Çok meraklı bir çocuktum. Akşamları köy kahvesine koşar, orada hikâyecileri dinlerdim. O hikâyeciler bize yeniçerilerin hikâyelerini anlatırdı. Ben de o yeniçerilerden biri olmayı hayal ederdim. Dünyanın en güçlü hükümdarı Sultan I. Selim, Kayseri’den asker seçmeye ilk kez o yılın baharında karar verdi. Emir buyurdu ki “Kayseri şehrinden de yiğit ve akıllı çocuklardan asker seçilsin!” Allah’a şükür ben ilk seçilen gençlerden biriydim. Uzun boyluydum ve sağlam karakterli bir çocuktum. Başarılı olmak için çok dua ettim. Ailem de izin verince yeniçeriler beni yeniçeri ocağına aldılar. Askerlik için güzel bir eğitim aldım. Yetenekli ustalarla çalıştım. Sonra ustalarımız bizi kabiliyetimize göre sınıflara ayırıp hepimize birer meslek öğrettiler. Ben kendi isteğim ve kabiliyetimle dülgerliğe seçildim. Bu mesleği çok sevdim. Sanatımı geliştirmek için her şeyi öğrenmeye çalıştım. Bilgimi arttırmak için değişik ülkelere gitmek istedim. Allah razı olsun, Sultanımız I. Sultan Selim beni birçok seferde yanında götürdü. Pek çok Arap ve Acem ülkesi gezdim. Bu ülkelerdeki sarayların kubbelerini inceledim. Harabeleri gezip bilgimi arttırdım. Hep yeni yeni şeyler öğrendim. Sonra İstanbul’a döndüm. İstanbul’da dörtpadişahın ve büyük paşaların hizmetinde çalıştım. Ve çok şükür sonunda bir yeniçeri oldum.
NEHRİ GEÇMEK İÇİN GEMİLER YAPTIM | Büyük Sultan I. Selim vefat edince yerine oğlu Sultan Süleyman geçti. Sultan Süleyman, Acem ülkesine sefere çıktı. Ben de orduyla beraber sefere katıldım. Padişahımız Van Kalesi’ne gelince Acemlerle savaş yapılmasına karar verdi. Orada Tatvan Nehri vardı. O nehri askerlerin geçmesi çok zordu. Padişahımızın veziri Lütfi Paşa beni çağırdı. Bana, “Bu nehri geçmek için sağlam gemiler yapmak lazım. O gemilerle gidip düşman askerinin durumunu görmemiz lazım. Bu gemileri yapmaya başla.” diye emir verdi. Van şehrinde çalışmak için şartlar hiç uygun değildi. Hava çok soğuktu ve askerler yorgundu. Ama Allah’ın yardımı ile arkadaşlarımı topladım ve kısa zamanda üç savaş gemisi yaptık. Geminin bütün yelkenleri, demirleri ve kürekleri çok sağlam oldu. Lütfi Paşa gemileri çok beğendi. Bana “Bu gemiler çok güzel olmuş. Bunları sen yaptığın için kaptan da sen ol.” dedi. Ben de arkadaşlarımla beraber denize açıldım. Arkadaşlarım ve ben yaptığımız gemilerle nehrin karşısına geçtik. Düşmanın durumu hakkında haberler topladık. Geri dönüp Lütfi Paşa’ya bu haberleri verdim. Paşa, çok memnun oldu. Bana iltifatlar etti.
PRUT KÖPRÜSÜ | Yine bir gün Sultan Süleyman’la sefere çıktık. Prut Nehri’ne kadar geldik. Askerin bu nehirden karşıya geçmesi gerekiyordu. Ama nehir çok büyük ve dalgalı, rüzgâr da çok sertti. Birçok mimar günlerce uğraşıp köprüyü yapmaya çalıştı. Ama bu köprüler sağlam değildi ve suya gömüldüler. Nehrin suyu da çok derindi. Ayrıca nehrin etrafı bataklıktı. Köprüyü içine çekiyordu. Vezir Lütfi Paşa padişahımızın yanına gitmiş. Padişahımıza “Yüce padişahım! Bu köprüyü Sinan’dan başkası yapamaz. Sinan çok beceriklidir. Emir verin, o yapsın.” demiş. Padişahımız bana köprüyü yapmamı emretti. Ben de on günde yüksek, sağlam ve çok güzel bir köprü yaptım. Padişahımız ve askerler güvenli bir şekilde köprüden geçtiler. Sultan Süleyman ve Lütfi Paşa köprüyü çok beğendi.
BAŞ MİMAR OLDUM | Zamanın baş mimarı vefat edince paşalar onun yerine becerikli bir mimar aradılar. Lütfi Paşa onlara “Sinan Ağa’dan daha becerikli bir mimar yoktur. Onun sanatı çok üstündür. Onun baş mimar olması lazımdır. Ama o askerliği çok sever. Eğer kabul ederse askerlikten ayrılıp baş mimar olsun.” demiş.Ben askerliği gerçekten de çok seviyordum. Askerlikten ayrılırsam çok üzüleceğimi biliyordum. Ama baş mimar olarak ülkeme daha çok hizmet edeceğimi düşündüm. Pek çok camiler ve güzel binalar yapmak istedim. Bunun için bu teklifi kabul ettim.